گامهاي استوار راديو در مسير اقتصاد مقاومتي

انتخاب مقوله اقتصاد مقاومتي از سوي مقام معظم رهبري(مدظلهالعالي) بهعنوان يكي از محورهاي اصلي شعار سال آنهم براي بار دوم، اهميت ويژه مقوله اقتصاد در اين مقطع زماني را يادآور ميشود و تأكيد بر «اقدام و عمل» در شعار امسال ضرورت اقدام و عمل فوري را در اين خصوص تداعي ميكند. در اين ميان، اهميت و جايگاه رسانهملي در عرصه اين جنگ اقتصادي با توجه به نقش بسيار مهم و پيچيدهاش در تأثير بر افكار عمومي و جريانسازي بر كسي پوشيده نيست. نقشي كه روز به روز بر وسعت، عمق و پيچيدگي آن در عرصه بينالمللي و جهاني افزوده ميشود. از اينرو با توجه به جايگاه راديو در سپهر رسانهاي كشور و ظرفيت اين رسانه در ارائه راهكارهاي اقتصادي و نقد و نظرهاي مناسب و همراهي و بهرهگيري بيشتر توسط مخاطب به سراغ برنامهسازان اقتصادي رفتيم تا با توجه به ظرفيتهاي اين رسانه، وظايف و راهكارهاي مناسب در فضاي اقتصاد مقاومتي را ارائه دهند. بديهي است كه شرح آنچه در برنامهسازي راديو از اقتصاد مقاومتي بهتصوير كشيده ميشود نيز مفيد خواهد بود.

**حامد ارسنجاني، مشاور مدير شبكه و مسئول ميز اقتصادي راديو گفتگو:

**راديو گفتگو، حلقه اتصال مسئولان با جامعه است

در مقدمه قانون اساسي، اقتصاد، وسيلهاي براي رفع نيازهاي انسان در جريان رشد و تكامل او معرفي شده است. بنابراين، اقتصاد بيترديد از مهمترين موضوعاتي است كه تمام سطوح جامعه، تا انتهاييترين لايههاي آن را از حيث تأثيرات معيشتي و ساختار اجتماعي، تحت تأثير خود قرار ميدهد. بنابراين پرداختن به موضوعات اقتصادي با ميزان اثرگذاري بر تمام سطوح، از درجه حساسيت خاصي برخوردار است. به اعتقاد كارشناسان اقتصادي اگر قرار است كشور از منظر اقتصادي خودكفا شود، اقتصاد بايد توليدمحور و داراي قابليت صادرات داشته باشد كه تحقق آن، نيازمند اقتصاد مقاومتي است. با اين نگاه است كه راديو گفتگو در برنامههاي گفتوگومحور خود به راهبردهاي عملي در مباحث اقتصادي توجه ميكند كه بخشي از اين راهبردها عبارتند از توجه به اصل عينيتبخشي به موضوع با هدف رسيدن به فهمي مشترك در حوزه مخاطب، توجه جدي به امر پاسخ به چرايي تصميمهاي مسئولان بهعنوان منشأ اثرهايي در جامعه، تقويت رويكرد عقلانيت در شيوههاي مناظره و اقامه ادله مباحث براي رسيدن به راهكارهاي اقتصادي و توجه به سه اصل: «نقد»، «تبيين» و «ارائه راهكار» در برنامههايي كه بر اقتصاد مقاومتي استوار شدهاند. بديهي است كه توجه به مقوله مقاومسازي اقتصاد در ارائه درست شيوهها و فرهنگسازي آن در سطوح مختلف جامعه، از اركان برنامهريزي اقتصادي راديو گفتگو است كه با هدف تأمين رشد پويا و بهبود شاخصهاي مقاومت اقتصادي و دستيابي به اهداف سند چشمانداز 20 ساله، سياستهاي كلي اقتصاد مقاومتي با رويكردي جهادي، انعطافپذير، فرصتساز، مولد، درونزا، پيشرو و برونگرا (بهويژه پس از ابلاغ سياستهاي كلي اقتصاد مقاومتي در سال 92 توسط رهبر معظم انقلاب)، با عنايت مستمر در تدوين محورهاي موضوعي و كاربردي اين سياستها در دستور كار اين شبكه قرار گرفته است. شايان ذكر است كه هماكنون راديو گفتگو در گروه سياسي و اجتماعي با چهار برنامه گفتوگوي اقتصادي، منهاي نفت و سؤال و مناظره اقتصادي اين رسالت را برعهده گرفته است و تلاش ميكند با ارائه راهكارهاي رسانهاي اين موضوع را پوشش دهد. برنامه 75 دقيقهاي گفتوگوي اقتصادي تلاش ميكند در تقابل ديدگاههاي موافق و مخالف به احصاي نتايج كاربردي در حوزه اقتصادي براي جامعه مخاطب دست يابد آنگونه كه براي رسيدن به اين مهم، بهرهگيري از كارشناسان و مسئولان مرتبط با موضوع و حركت بهروز در انتخاب موضوعات، در دستور كار برنامهسازان اقتصادي قرار گرفته است. برنامه «منهاي نفت» با تأكيد بر عبور از اقتصاد نفتي، ميكوشد ظرفيتهاي اقتصادي بالقوه موجود در بدنه اجتماعي را مورد توجه قرار دهد. برنامه «سؤال» با رويكرد مطالبهگرايانه، تلاش ميكند موضوعات را هر روز و متناسب با وقايع، از مسئولان و متوليان و مديران اقتصادي كشور علتيابي كند. از آنجا كه امسال، رهبري معظم انقلاب بر اقدام و عمل تأكيد فرموده است، مسئولان بايد در اين برنامه براي پرسشهاي جامعه مخاطب، پاسخ دقيق، مرتبط و تبييني ارائه كنند. برنامه «مناظره اقتصادي» از ديگر برنامههاي گروه اقتصادي راديو گفتگوست. اين برنامه با رويكرد آسيبشناسانه و ارائه راهكارها، يك روز در هفته در كنداكتور پيشبيني شدهاست كه با توجه به موضوعاتي كه وجوه تضارب آرايي در آن وجود دارد، در حوزه مناظرات اقتصادي قرار ميگيرد.

**شهرام ملازاده، مدير گروه دانش و اقتصاد راديو ايران:

**همگامي دستگاههاي مختلف با رسانه

اقتصاد مقاومتي در گام نخست نياز به تبيين دارد. با شفاف شدن اين سرفصلها و راهكارها، نوبت به رسانههاي مختلف از جمله رسانهملي ميرسد كه در اين مسير بايد به سياستهاي بالادستي متناسب با نياز و آگاهي مخاطبان خود بپردازد و در تبليغ اقتصاد مقاومتي بايد نياز مخاطبان را شناسايي كند و نياز كاذب را تغيير دهد. براي تهييج مخاطب هم ضرورت دارد از منافع فردي لحظهاي و منافع فردي و جمعي در درازمدت بگويد. البته در تبليغ و تهييج ميتوان زودتر اقدام كرد اما در تبيين، زمان بيشتري لازم است. در عين حال در هر سه مورد بايد بر اساس تحقيقات دقيق حركت كرد كه فرآيندي زمانبر است. از طرفي براي موضوع مهمي مثل اقتصاد مقاومتي بايد دستگاههاي مختلف با رسانه همگام و همدل باشند. اين در حالي است كه يا خود آنها در حال بررسي و سياستگذارياند يا بهجاي كار عملي بيشتر تمايل به تبليغ عملكرد خود در اين حوزه دارند. با اين حال شبكه راديويي ايران بهدليل فراگيري مخاطب و توجه به حوزههاي اقتصاد تلاش كرده به اين موضوع بپردازد. يكي از مهمترين مأموريتهاي گروه دانش و اقتصاد راديو ايران تبيين و گفتمانسازي ابعاد مختلف اقتصاد مقاومتي است كه برگرفته از بند 21، يكي از بندهاي 24 گانه سياستهاي كلي اقتصاد مقاومتي است. راديو ايران به اين حوزه با سه عنوان برنامه ورود كرده است: برنامه «نمودار» كه يك برنامه روتين 30 دقيقهاي است، هر روز به مطالبات رهبري در اين حوزه ميپردازد؛ در برنامه «شناسا» كه هر هفته به مدت 45 دقيقه در روزهاي سهشنبه پخش ميشود، وظايف دستگاههاي اجرايي كشور را در اين حوزه پيگيري ميكنيم؛ در برنامه «خاص باشيد» نيز كه روزهاي پنجشنبه روي آنتن ميرود، بهصورت اختصاصي با دعوت از نمونههاي مردمي موفق در حوزه كارآفريني به تبيين يكي از اهداف اقتصاد مقاومتي ميپردازيم.

**نازنين كتابچي، تهيهكننده راديو اقتصاد:

**اقتصاد مقاومتي اقدام و عمل؛ نامي كه فراتر از يك نام براي سال است

با نگاهي گذرا به اوضاع اقتصادي و صد البته سياسي و اجتماعي ايران در منطقه و جهان بهراحتي ميتوانيم به اين موضوع برسيم كه اقتصاد مقاومتي تنها يك نام براي سال نيست و شايد لازم باشد براي درك مفهوم آن عميقتر انديشيد.

در سالهاي گذشته ضعفهاي ما در حوزه اقتصاد، آنچنان زياد بود كه غرب را بهسوي تحريم هر چه بيشتر ايران با هدف اخلال در نظام فرهنگي و سياسي كشورمان پيش برد؛ چراكه نظام جمهوري اسلامي ايران در دهههاي گذشته، بهعنوان الگويي بيهمتا در عرصه سياسي و فرهنگي جلوه كرده و همواره با راهيافتن اين الگو به كشورهاي منطقه و جهان و شكلگيري بيداري اسلامي، منافع كلان غرب را به خطر انداخته است.

در اين بين و با خلأ الگوي اقتصادي ايراني و اسلامي، بر اساس راهبرد متفاوت دولتها در حوزه اقتصاد برنامهريزي و تصميمگيري شد و اين خلأ منجر به تحريمهاي هر چه بيشتر و طمعورزي براي سوءاستفاده از اين حربه شد. اينجاست كه بايد از خود بپرسيم كه چهطور ميتوان اقتصاد كشور را به مرحلهاي رساند كه همچون حوزههاي سياسي، فرهنگي، نظامي و دفاعي، دشمن را مستأصل كند و موجب مصونسازي دستاوردهاي انقلاب شود؟!

رسيدن اقتصاد كشور به چنين مرحلهاي، قطعاً به يك الگو نياز دارد تا ضمن نظامسازي، مقاومسازي و بازسازي نظام اقتصادي كشورمان، آسيبهاي موجود در ساختار ناكارآمد اقتصادي را اصلاح كند.

به بيان ديگر اقتصاد مقاومتي همان الگوي اسلامي- ايراني پيشرفت است كه اكنون بهشكل ديگري طرح شده است تا مقدمهاي براي الگوسازي از نظام اقتصادي اسلامي در جهان اسلام باشد و زمينهساز تشكيل «تمدن بزرگ اسلامي» شود.

اقتصاد مقاومتي بهمعناي انزواي اقتصادي و گوشهنشيني نيست اما براي اقدام و عمل به اقتصاد مقاومتي بايد قبل از همه نگاههاي دوخته شده به غرب را به تواناييها و ظرفيتهاي داخلي معطوف كرد.

از اين روست كه بايد در رسانه با درك مفهومي و اشراف لازم در مورد ابعاد اقتصاد مقاومتي، اقداماتي گام به گام و هوشمندانه در نظر گرفته شود تا ضمن عادي نشدن حساسيت رسانهاي به اين مفهوم، مخاطبان را به سوي امر ولي امر مسلمين كه توفيق نظام اسلامي را در بردارد، پيش ببريم.

در اين بين راديو اقتصاد به عنوان يك راديو تخصصي كه سه گونه مخاطب را پوشش ميدهد، وظيفهاي بس سنگين و مهم برعهده دارد و به همين منظور، با توجه ويژه مديريت شبكه به اين موضوع، از سال قبل براي تحقق اقتصاد مقاومتي هدفگذاري صورت گرفته است.

گونه مخاطبي اول، عموم مردم هستند كه برنامهسازي در جهت افزايش مشاركت موثر و فرهنگسازي و تنوير افكار عمومي صورت ميگيرد. برنامههايي همچون «روي خط بازار»، «نود و هشتيها»، «روز از نو» و «ايستگاه نودو هشت» براي اين گروه از مخاطبان تهيه شدهاست.

گونه مخاطبي دوم، فعالان اقتصادي هستند كه با يكي از هدفهايي كه در اين حوزه دنبال ميشود، هدايت متخصصان و كارآفرينان اقتصادي را بهسمت توليد محصولات استراتژيك و مزيتدار بر عهده دارند. برنامههايي همچون «چهار سوق» و «از حرف تا عمل» براي اين مخاطبان تهيه شده است.

تيپ مخاطبي سوم، انديشمندان و صاحبنظران هستند كه برنامههايي همچون «چالش و رمز پيشرفت» و «چشمانداز» براي آنان تهيه شدهاست.

اين برنامهها با كاركردهايي همچون اطلاعرساني، آموزشي، مطالبهگري، فرهنگسازي و در اشكالي متنوع طرحريزي شدهاست كه همه حوزههاي اقتصادي و موضوعات فرهنگي، سياسي و اجتماعي مرتبط و بخش اعظمي از رويدادهاي روز اقتصادي و نياز فعالان و انديشمندان اقتصادي را پوشش ميدهد. باشد كه گامي براي اقدام و عمل به اقتصاد مقاومتي برداريم.

**اكبر رضايي، مدير راديو اقتصاد:

**راديو اقتصاد؛ مسيري امن براي دستيابي به اقتصاد مقاومتي

بيشك راديو با توجه به ظرفيتهاي ويژهاش كه همراهي بيشتر مخاطب خاص و فرهيخته و نيز فعالان اقتصادي را ذاتاً درپي دارد و نيز با توجه به هزينههاي كمتر آن نسبت به تلويزيون، از قابليت بسيار بالايي در اين عرصه برخوردار است كه نيازمند توجه جدي و سرمايهگذاري اساسي بهمنظور جريانسازي و جهتدهي به افكار عمومي و بسيج همهجانبه امكانات بهمنظور تحقق اقتصاد مقاومتي و مقاومسازي اقتصاد در مقابل تكانهها و بحرانهاي مختلف است.

شبكه راديويي اقتصاد كه به اقتضاي مأموريت و موضوع اصلي آن در خط مقدم اين نبرد سرنوشتساز قرار دارد، در سال گذشته بهمنظور زمينهسازي رسانهاي براي تحقق هرچه بيشتر اقتصاد مقاومتي، با درنظر گرفتن سه سطح از مخاطبان، ايجاد تغييرات بنيادي را وجهه همت خود قرار داد.

بدين منظور راديو اقتصاد با تشكيل مستمر جلسات شوراي طرح و برنامه و بحثهاي كارشناسي با حضور مديران، كارشناسان، طراحان و برنامهسازان تغيير بنيادي در جدول پخش شبكه با رويكرد تبيين و فرهنگسازي در زمينه اقتصاد مقاومتي با تأكيد بر افزايش برنامههاي تعاملي و جذب مخاطب بهويژه مخاطب عام صورت گرفت.

شايان ذكر است كه با وجود اين تغييرات عمده در جدول پخش شبكه، با عنايت الهي و تلاش و همراهي تمام همكاران و برنامهسازان، راديو اقتصاد نهتنها با ريزش مخاطبان مواجه نشد، بلكه آخرين نظرسنجيها نشاندهنده افزايش مخاطب اين شبكه نيز هست.

شايان ذكر است در سال 95 با توجه به تأكيد مقام معظم رهبري بر «اقدام و عمل»، شبكه راديويي اقتصاد در نظر دارد با بهرهگيري از تجارب گذشته بهويژه تجربه سال 94 و بهرهمندي از نظرات مخاطبان و كارشناسان، راهكارهاي عملياتي كردن اقتصاد مقاومتي را در صدر برنامههاي خود قرار دهد.

در اين ميان، آموزش كارآفريني و مديريت كسب و كار، بالابردن سطح آگاهي مخاطب عام نسبت به اقتصاد خانوار و راههاي صرفهجويي از جمله موضوعات در نظر گرفته شده در زمينه آموزش توده مردم و فعالان اقتصادي بهمنظور اقدام و عمل براي تحقق اقتصاد مقاومتي در سطح خانواده و جامعه است.

شناسايي و رصد مشكلات و معضلات، انعكاس نظرها و خواست مردم و ارائه راهكارهاي كارشناسي و مطالبه از مسئولان نيز از جمله محورهاي مورد نظر بهمنظور زمينهسازي براي اقدام و عمل در خصوص اقتصاد مقاومتي است كه اميد است با تلاش و همدلي بيشتر همكاران و برنامهسازان شبكه و همراهي مسئولان امر در اين زمينه، اين مهم بيش از گذشته محقق شود و شاهد نقشآفريني منحصر به فرد راديو در رشد و شكوفايي اقتصادي ايران عزيز باشيم.

**ناصر خيرخواه، مجري و كارشناس راديو اقتصاد:

**سؤالاتي كه بايد پاسخ داده شوند

در نگاه پيوسته به نظرهاي مديران و مسئولان طي مصاحبههاي مختلف، نوعي ناهماهنگي ميان آنان به چشم ميآيد كه از دو مبنا سرچشمه ميگيرد: نخست مشرب و گرايشهاي سياسي آنان و ديگري نداشتن تفاهم در معناي مفهوم اقتصاد مقاومتي و شقوق گوناگون آن است.

بگذاريد پرسشهاي مهمي را مرور كنيم، امروز نيازهاي زندگي در جامعه ايران چيست؟

فهرست دقيقي ميتوان از آنها داد. توليد محصولات و فراوردههاي گوناگوني زندگي و ابعاد جامعه صنعتي و توليدي ايران را شكل ميدهند و در تكميل زنجيرههاي خود، فراوردههاي جديدي را بهوجود ميآورند و بخش ديگر از خارج ايران قابل تأمين است.

پرسش بيپاسخ ديگر، نبود فهرست صنايع و توليدات و قابليتهاي ارزنده يا با مزيت نسبي بالا در ايران است.

بايد بپذيريم بخشي از نيازها متكي به تعامل خارجي است اما بخشهاي عظيمي هم هستند كه قابل رشد و توسعه و ايجاد و تعامل خارج با داخل ايرانند، مانند صنعت گردشگري، خدمات درماني، خدمات فني و مهندسي جديد.

پرسش بيپاسخ ديگر، مسئوليتپذيري بخشهاي گوناگون فرهنگي- اجتماعي و اقتصادي و سياسي ايران است. ثبات و توفيقات امروز، محصول تلاش مجدانه و صادقانه عده زيادي از مسئولان و مردم است اما اين تمام ظرفيت اجرايي كشور نيست. بهنظر ميرسد در بخشهايي انرژيهاي اجرايي تلف ميشوند و بهرهوري تصميمسازي، تصميمگيري و اجراي هماهنگ از دست ميرود.

اصول اقتصاد مقاومتي مدتهاست كه در برنامههاي راديو اقتصاد دنبال ميشود، از جمله برنامههاي «روز از نو»، «چالش»، «رهيافت» و «چشمانداز» كه هر يك بنا به مأموريت و اهداف تعريف شده در پي تبيين و اطلاعرساني هستند. اما ابعاد كاري فعالان حوزههاي اجرايي و خدماتي بخشهاي اقتصادند.

اما اين همه ماجرا نيست. براي مثال دغدغه مالياتي و مسائل مربوط به آن ماههاست كه بهراحتي قابل هماهنگي نيست و همكاري شايسته و درخور اعتنايي از سوي سازمان امور مالياتي كشور با برنامهاي مانند «روز از نو» ديده نميشود.

ترديدي نيست عدم شفافيت اقتصادي يك مشكل بزرگ اقتصاد ايران است و سازمان امور مالياتي يكي از كانونهاي اصلي اين اقدامات است و تعامل و ارتباط بهموقع با مردم، مسير رشد اقتصاد مبتني بر مشاركت مردمي را بالا خواهد برد. به هر حال تلاش راديو اقتصاد و اين برنامهها كه از آنها نام برديم تقويت فرصت ارزنده و اجتماعي ايران براي همراهي با دولت و مشاركت در تصميمهاي اجرايي آن است.

اگر بپذيريم ابعاد راهبردي اقتصاد مقاومتي مبتني و متكي بر انديشه و حضور مردم است، بيش از اين برنامهها در راديو اقتصاد كار لازم است و شايد تيزرها، آنونسها و پيامهاي اطلاعرساني از موجودي و نياز اقتصاد ايران و پايبندي به اجراي جزء به جزء اقتصاد مقاومتي يك ضرورت ملي باشد. صداوسيما در دو حوزه اطلاعرساني از اقدامات و پرسش از فواصل موجود با وضع مطلوب ميتواند آرايشي مؤثر بر كشور و اين راهبرد بر جاي گذارد.