عملکرد ۱۸ ماهه رسانه ملی از زبان سرافراز

متن گفت و گوی رئیس سابق رسانه ملی با خبرنگار فارس به شرح زیر است:

1. چابك سازی رسانه مهمترین و محوریترین برنامه رسانه ملی در 18 ماه گذشته بود، در تحقق این امر و اجرایی شدن آن در ساختار سازمانی تا چه حد موفق بودید؟ ضمناً منظور از چابكسازی اخراج كاركنان بوده و یا نظم بخشیدن به شرایط جذب؟

-یكی از مشكلات اصلی سازمان صداوسیما، ساختار اداری آن بود كه با ماهیت رسانهای آن همخوانی نداشت، لذا در راستای چابكسازی، ضمن اصلاح ساختار سازمان از ساختار اداری به ساختار رسانهای حركت كردیم. بالطبع، در ادامه باید الگوی نیروی انسانی و روندها و فرآیندها و همچنین آییننامهها و بخشنامهها نیز متناسب با ساختار تا حدودی اصلاح میشد كه این كار با تلاشی مضاعف در این مدت تا حدودی به انجام رسید. اما در مورد چابكسازی به هیچوجه منظور تعدیل و یا اخراج نبوده و هدف نظم بخشیدن به جذب نیرو آن هم به شكل حرفهای بود و اینكه ساختار نیروی انسانی ساختاری رسانهای باشد تا ساختاری اداری.

2. با توجه به كاهش سهم كمك دولت به صداوسیما و مشكلات ناشی از آن، چطور برای تامین هزینهها مدیریت كردید؟

-یكی از راهكارهای اصلی ما، صرفهجویی و حذف هزینهها و برنامههای غیرضروری و مقابله با فساد و بیانضباطی در سازمان بود. در این زمینه، با وجود افزایش هفتاد درصدی حقوق شاغلین و بازنشستگان، در هزینههای سازمان صرفهجویی قابل توجهی صورت گرفت. همچنین بدهی حدود 600 میلیارد تومانی سازمان كاهش یافت. از سوی دیگر، با توجه به كاهش سهم كمك دولت در كل بودجه، برای خروج از شرایط بحرانی، درآمدهای سازمان افزایش چشمگیری یافت؛ به طوری كه پیشبینی درآمد در سال 1395، تا بیش از 2 هزار میلیارد تومان خواهد رسید.

اعتقادم بر این است كه اگر هزینههای رسانه در موضوعات غیرضروری كاهش یابد و یا قطع شود كه بخشی از آن انجام شده و نیز مدیریت صحیح درآمدها انجام شود، وابستگی مالی رسانه ملی به بودجه دولتی كاهش خواهد یافت.

3. آیا رسانه ملی در دوره شما، در جذب مخاطبان موفق بوده است؟ در این زمینه آمار جدیدی از گستره و میزان مخاطبان رادیو و تلویزیون دارید؟

-با وجود چالش عمده سازمان بهخاطر گسترش و افزایش تاثیر و ضریب نفوذ شبكههای اجتماعی در فضای مجازی و شبكههای ماهوارهای نسل جدید، نتایج تحقیقات مركز پژوهش و افكار صداوسیما نشان میدهد كه میزان مخاطبان رسانه ملی در بخشی از شبكهها مانند شبكه خبر، دو، مستند، افق، آیفیلم افزایش یافته است.

4. برای ارتقای كیفی تولیدات و برنامههای رادیویی و تلویزیونی چه راهبردهایی را در نظر داشتید و چه میزان از آنها به مرحله اجرا رسید؟

-اولین اقدام در این زمینه، آسیب شناسی بود. پیش از این،بخشهای مختلف سازمان در حوزه تولید محتوا همانند جزایر پراكنده عمل میكردند كه با تشكیل شوراهای تخصصی و شكلگیری دبیرخانهای قوی به هم مرتبط شدند تا سیاستهای برنامهسازی در فرآیند رفت و برگشت میان این شورا و شورای عالی سیاستگذاری تدوین و تصویب شود. با توجه به خلأ و ضعفهایی كه در حوزه فیلمنامه وجود داشت، مركز گسترش فیلمنامهنویسی نیز با هدف جذب و آموزش نیروهای متعهد در این عرصه و روزآمدسازی متون نمایشی تاسیس شد تا در كنار مركز نمایشی سیما، زمینه لازم برای تولیدات با كیفیت بالا و سریالهای طولانی فراهم شود.نكته دیگر اینكه در برنامهسازی بر كیفیت بهجای كمیت تاكید شده است و تولید و پخش بخشی از برنامهها با ساختار و شكل متفاوت و به شیوهای خلاقانه آغاز شد. توجه به موضوعات راهبردی مانند گفتمان انقلاب اسلامی، اقتصاد مقاومتی، سبك زندگی اسلامی، ایرانی، پیشرفتهای علمی و فناورانه و تولید علم در برنامهها و شبكه های گوناگون صداوسیما نیز از دیگر اقدامات مهم در حوزه تولید بود كه برای نمونه در موضوع اقتصاد مقاومتی میتوان به تولید و پخش حدود 2500 ساعت برنامه در حوزههای مختلف سیما، صدا و خبر در شش ماه اول سال 94 اشاره كرد.

5-تغییر كاركرد شبكه پویا و تقسیم آن به دو كانال با چه هدفی صورت گرفت؟

-ضرورت توجه به مخاطبان خردسال، كودك و نوجوان و لزوم حمایت از تولیدات داخلی متناسب بهجای تولیدات خارجی، ما را به بازطراحی و راهاندازی دو كانال خردسال و كودك با تولید و پخش 50 درصد آثار داخلی رهنمون ساخت كه علاوه برراهاندازی این دوكانال، هماكنون مقدمات راهاندازی شبكه نوجوان نیز فراهم شده است. از سویی باید توجه داشت كه كودك كانال ویژه خود را میطلبد و نوجوان نیز كانال خاص خودش را، و لذا این تغییر با این هدف انجام شد كه به هر دو گروه توجه ویژه نشان داده شود.

6-راهاندازی خبرگزاری صداوسیما با چه هدفی صورت گرفت و آیا در رسیدن به اهداف موردنظرموفق عمل كرد؟

-ارائه تولیدات خبری مستقل و توجه به عامل سرعت در اطلاعرسانی و تاكید بر تحلیل و تفسیر رویدادها با توجه به تعدد و تنوع منابع خبری و گسترش رسانههای نوین باعث شد تا ایده خبرگزاری صداوسیما شكل بگیرد و این خبرگزاری راهاندازی شود كه خوشبختانه آمارها از افزایش مخاطبان و بازدیدكنندگان این خبرگزاری در ماههای گذشته حكایت دارد. در حوزه خبر و همچنین تغییر ساختاربخشهای خبری نیز ایجاد تنوع و جذابیت گرافیكی و ساختاری و استفاده از بخشهای خبری كوتاه و متنوع، باعث شد تا آمار مخاطبان این حوزه افزایش یابد، هر چند كه باید تلاش بیشتری انجام شود تا حوزه خبر به سطحی ایدهآل برسد، ضمن آنكه نمیتوان انتظار داشت كه حوزه خبر رسانه ملی در فاصله زمانی كوتاهی به ساختاری صد در صد حرفهای برسد. گامهای بسیار خوبی توسط همكاران سازمان در این حوزه انجام شده و مطمئن هستم كه نتیجهای مطلوب در آینده خواهد داشت. یكی از اقدامات حوزه خبر كه بسیار اثرگذار بوده، توجه ویژه به باشگاه خبرنگاران جوان است. این باشگاه در حال حاضر یكی از مهمترین منابع خبری جامعه محسوب میشود. سایت باشگاه و كانال تلگرامی آن از پربازدیدترین سایتهای خبری به حساب میآیند و این نشان میدهد كه جوانان در این مركز خبری خوب درخشیدهاند.

میزان مخاطبان این كانال بیش از 500 هزار نفر شده است و از سویی بخش جدید خبری شبكه اول مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است.

7. اقدامات مهم سازمان صداوسیما در حوزه فنی چه دستاوردهایی را در این دوره به دنبال داشت؟

-سازمان صداوسیما در حوزه فنی و تحولات دیجیتال و همچنین در عرصه رسانههای نوین دچار كاستیهایی بود كه باید در این حوزه با جدیت بیشتری حركت می شد. در این مدت، این كاستی ها تا حدود زیادی در آرشیو سازمان و شبكهها جبران شد، منابع آرشیوی با كیفیت بالایی بازسازی شدند و قابلیت جستجو پیدا كردند تا به سهولت در دسترس حوزههای مختلف سازمان قرار گیرد. همچنین پخش شبكه پرس تی وی ، شبكه تهران ، شبكه آی فیلم و شبكه مستند نیزHD شد و با توجه به اقدامات صورت گرفته، شبكه سه سیما نیز در خرداد سالجاری به جمع شبكههای HD خواهد پیوست.

و اما یكی از مهمترین اقدامات در حوزه فنی كه با تلاش همكاران و مهندسان حوزه فنی تحقق یافت، تغییر نسبت تصاویر از فرمت 3/4 به 9/16 در شبكههای یك، دو، چهار، پنج، نمایش، قرآن، ورزش، آموزش، سلامت و نسیم بود كه موجب میشود تصاویر با كیفیت بهتری قابل دریافت باشد. تجهیزات تلویزیونی كه تصویر را با فرمت 3/4 تولید و پخش میكنند از رده خارج شده و ضروری بود كه از تجهیزات جدید بهره گرفته شود.

8. اگر بخواهید به دیگر اقدامات خود در 18 ماهی كه از مدیریت شما بر صداوسیما میگذرد اشاره كنید، مهمترین آنها را چه میدانید؟

-مقابله با بیانضباطی مالی و كاری در بخشهای مختلف سازمان كه بر همین مبنا نیز هم صرفهجویی مالی به همراه داشتیم و هم توجه ویژه به مقوله كار موظف انجام گرفت كه نتایج خوبی را به همراه داشت. از دیگر مواردی كه باید به آن اشاره كنم این است كه وظایف و ماموریتهای اصلی شبكههای رادیویی و تلویزیونی و اولویتهای كاری آنها در سال 95 مشخص و مقرر شد تا بودجه براساس برنامه و اولویتهای مصوب پرداخت شود. در ضمن بودجه سال 95 نیز به واحدها ابلاغ شد چنین موضوعی كه بودجه در ابتدای سال به واحدها ابلاغ شود، سابقه نداشته است.

9. حذف و یا ادغام برخی شبكهها را چگونه ارزیابی میكنید، با توجه به اینكه حاشیههایی نیز به همراه داشته است؟

-اولاً بپذیریم كه كیفیت بر كمیت ارجحیت دارد، بنابراین باید تمام تلاش خود را بر كیفی سازی متمركز می كردیم. اعتقادم بر این است كه شبكههایی كه مخاطبان كمی دارند و یا به نوعی موازی محسوب میشوند، یا باید در هم ادغام شوند و یا از گردونه پخش حذف شوند. این سیاست چندین مزیت دارد، اولاً اینكه فقط به فكر پر كردن آنتن برای شبكهها نخواهیم بود و لذا میتوانیم بر كیفی سازی متمركز شویم، در ثانی هزینههای تولید و پخش برنامههایی كه از پایینترین كیفیت برخوردارند، صرفهجویی میشود. چرا وقتی كه میتوانیم بر تولیدات حرفهایتر متمركز شویم، نباید به فكر تولید سطح پایین باشیم. به عنوان نمونه میتوان به ادغام شبكههای نمایش و تماشا اشاره كرد، چرا كه در كنار شبكه آیفیلم و با توجه به محدودیت منابع در حوزه فیلم و سریال به تكرار در فاصلههای كوتاه افتادند و با شبكه شما كه توفیق لازم را در جذب مخاطب به دست نیاورد به تولید محدود و مشابه سایر شبكهها روی آورد كه محدودیت منابع موجب ادغام این شبكه با شبكه دیگری شد.