تصاويري داريم كه باورتان نميشود اينجا ايران است

سري جديد«مستند ايران» كه ابتدا به جاذبه ها و زيبايي هاي قزوين پرداخت در ايام نوروز از شبكه يك سيما پخش شد و قرار است در هر فصل اين مجموعه به سراغ جاذبه هاي يك استان برود. به اين ترتيب قسمت هاي مربوط به زنجان در فصل تابستان، قسمت هاي مربوط به سيستان و بلوچستان در پاييز و همدان در زمستان روي آنتن شبكه يك سيما مي رود.

به همين منظور خبرگزاري مهر گفتگويي را با حسين طاهري تهيه كننده و محمد معتمدي خواننده اين مجموعه ترتيب داد. كه درادامه مي خوانيد:

*آقاي طاهري تصاويري كه از ايران در اين مجموعه مي بينيم گاهي مخاطب را شگفت زده مي كند. چگونه به اين تصاوير رسيديد مخصوصا در شهرهايي كه شايد مخاطب فكر كند تصويري كه مي بيند با شهري كه از آن ياد مي شود هماهنگي ندارد؟

حسين طاهري: ابتدا بايد توضيح داد كه اين كار با تكيه بر نگاهي به موسيقي ملي و مخاطب فراگيرتر از جمله جذب نسل جوان تر ساخته شد و براي اين منظور ما به دنبال بهترين آهنگساز و خواننده بوديم. خدا را شكر سازمان صداوسيما با ما هماهنگي هاي لازم را انجام داد و به بهترين شكل بخش عمده كار انجام شد. ما اين مجموعه را در سكوت خبري كامل شروع كرديم چراكه ترجيح داديم خروجي كار خودش حرف بزند و حالا اين مجموعه خودِ مرا به وجد مي آورد و تصاوير در سري جديد بسيار متفاوت شده است. باور ما اين است كه دنيا به سمت زبان تصوير حركت مي كند اما هنوز جز در مورادي مثل عكاسي و گرافيك به جامعه ما نرسيده است. با اين حال ما خودمان فكر نمي كرديم كه در زمينه تصوير هوايي به اين نقطه برسيم كه كارمان به نوعي آموزشي شود و اپراتورها بتوانند حتي نگاه آرام يك عقاب را به تصوير بكشند. ما صحنه هاي فضايي را با دوربين «Red» كه تقريبا بالاترين تكنولوژي در اين زمينه است، گرفتيم. نگاه ما اين بود كه تصوير زيبايي از ايران هم براي داخل و هم خارج از ايران را زماني كه من تصاوير زنجان را ديدم با خود فكر كردم كاش به اين شهر تعلق داشتم. ما در سري جديد از اين شهر شروع كرديم و با خود فكر كرديم از نقطه اي شروع كنيم كه به نظر مي رسد در جاذبه هاي توريستي و طبيعي ضعيف است. بعد از آن من تصاويري از اين شهر ديدم كه اگر خودم حضور نداشتم فكر مي كردم اينجا ايران نيست.

*كمي درباره تفاوت هاي سري جديد اين مستند و همچنين پروسه توليد آن توضيح بفرماييد چون فكر مي كنم براي چنين كاري بايد زمان زيادي در هر استان و شهر صرف كرده باشد.

طاهري: مستند ايران چند فاز دارد كه من سال ?? و بعد از درگيري در پروژه «در چشم باد» به آن پيوستم. كار در مشهد شروع شد و بعد در سال89 در قم و بعد يزد، كرمان، اردبيل، لرستان و فارس بود. در آن زمان كارگردان حميد مجتهدي بود. هدف ما اين بود كه اين مجموعه تغييرات رو به رشدي داشته باشد و برايمان ضرورت داشت كه با وسعت ايران را معرفي كنيم. بنابراين تيم توليد ما تغيير پيدا كرد. در اين كار عوامل نقش بسيار مهمي دارند به طور مثال سعيد عليجاني مدير توليد ماست و اتفاقا اين كار به هماهنگي هاي بسياري نياز داشت. گرفتن مجوزها و هماهنگي هاي امنيتي براي ما بسيار سخت بود. ما در سري قبل اين برنامه حدود پنج ماه در يزد توليد داشتيم و اين باعث شد هزينه هاي سرسام آوري داشته باشيم. در اين سري همه ارتباطات استاني هماهنگ شد تا زمان كمتري صرف شود. ما نامه اي براي وزير كشور نوشتيم و با هماهنگي استانداران و شهرداران وارد هر منطقه اي مي شديم تا آنها دستور دهند كه همكاري لازم با ما انجام شود. به هر حال دستگاه ها مكلف نبودند كه بخواهند خواسته هاي ما را برآورده كنند. مخصوصا اينكه توليد اين كار به هماهنگي هاي عظيمي نياز داشت. ما تنها براي نورپردازي هر منطقه به سه نيروگاه برق نياز داشتيم و لازم بود اين برق براي ما فراهم شود.

*شايد مستندها نسبت به ديگر آثار همچون سريال كمتر از تيتراژهاي حرفه اي و موسيقي هاي جذاب استفاده مي كنند شما چطور در ساخت موسيقي اين كار به همكاري با آقاي محمد معتمدي رسيديد؟

طاهري: من منتظر بودم تا در اين مجموعه به يك خروجي درست برسيم. ما يك پروسه حرفه اي داشتيم و در طول فيلمبرداري، برنامه ريز كار دائم از ما درباره موسيقي مي پرسيد. ما از همان ابتداي شروع توليد با چند نفر صحبت كرديم و حتي يك نفر هم وارد كار شد اما بعد از مدتي من به وي گفتم كه گويي اهميت كار و ويژگي ها و روحيات آن را درك نكرده است. با اينكه بيعانه اي هم داده بودم اما موسيقي متوقف و بعد باب همكاري با آقاي معتمدي باز شد. خوشبختانه از اواخر پاييز ما جلساتي را با وي داشتيم و از آن جايي كه تلويزيون برنامه ريزي داشت كه كار براي نوروز برسد ما با نوعي سرعت، توليد را پيش برديم. با علاقه اي كه آقاي معتمدي نسبت به كار داشت آهنگساز را هم خودش معرفي كرد و ما به افشين عزيزي رسيديم كه اتفاقا تلاش ها و برنامه ريزي ها و خروجي او بسيار بيشتر از ذهنيت اوليه ما بود.

*آقاي معتمدي معمولا خواننده ها هم نگاهي جدي به مستند ندارند و اين قالب در ايران مظلوم و مغفول است و شايد خواننده ها انرژي بيشتر خود را براي خواندن تيتراژهاي سريال ها و فيلم هاي سينمايي بگذارند. فكر نمي كرديد اگر اين كار ديده نشود و زحمات شما هدر برود؟

محمد معتمدي: من براي پاسخ به اين سوال ابتدا بايد به يك مقدمه اشاره و اين نكته را بيان كنم كه اتفاقا خودم را بيشتر به اين ژانر متعلق مي دانم. تحصيلات خود من در رشته كارگرداني است و من فارغ التحصيل كارگرداني از دانشكده صداوسيما با گرايش مستندسازي هستم. حتي من توليداتي هم از قديم دارم كه با حضور در «مستند ايران» انگيزه پيدا كردم كه آن آثار را هم به نوعي نمايش دهم. من بعد از فارغ التحصيلي به هيچ وجه اين امكان را كه بتوانم در فضاي فيلم و سينما و پروداكشن فعاليت كنم، نداشتم و حتي در زمينه موسيقي هم نتوانستم در زمينه پروداكشن به فيلمي كمك كنم. سال ها پيش در كشور فرانسه فيلم مستندي با عنوان «home» يا «خانه» با پروداكشني عظيا «خانه» با پروداكشني عظيم توليد شد كه مراسم افتتاحيه آن در خياباني در شانزليزه بود و در آن تمام وزراي فرهنگ كشورهاي اروپايي، شخصيت ها، هنرمندان و كارگردانان حضور داشتند.

من هم براي يك اجراي زنده در اين مراسم دعوت بودم چون در بخشي از آن فيلم از موسيقي ايراني هم استفاده شده بود و قرار شد من هم چند قطعه آوازي كوتاه داشته باشم. آن فيلم بيشتر درباره محيط زيست و حيات وحش ساخته شده بود كه ساختاري جهان شمول داشت و به اكثر كشورهاي جهان پرداخته بود. من از همان زمان فكر مي كردم كه چقدر خوب است كه با چنين كيفيت و جايگاهي مستندي درباره ايران عزيز خود ما ساخته شود و زيبايي هاي آن به دنيا نمايش داده شود. من خود را فرد وطن پرستي مي دانم و اتفاقا يكي از معشوقه هاي هميشگي من ايران است و آرزو داشتم، بتوانم در چنين مستندي بخوانم بنابراين وقتي پيشنهاد اين كار از طرف موسسه زلال فيلم به من ارايه شد سريعا قبول كردم.

طاهري: مي دانيد كه فيلم «خانه» پروداكشن عظيمي دارد و 88 هزار نفر با اين فيلم قرارداد دارند و ساختار آن بيشتر به صورت فيلمبرداري هوايي است. شايد نزديك 15 اسپانسر درجه يك دنيا با اين فيلم مستند همكاري داشتند.

معتمدي: بله البته آن فيلم بسيار عظيم بود. زماني كه كار به من پيشنهاد شد در همان وهله اول آرزويي كه داشتم به خاطرم آمد و با ديدن راش ها فكر كردم اين اثر مي تواند يك يادگاري بسيار خوبي از اين برهه زماني از كشور ما و از اين تيم در آرشيو تصويري كشور به جا بگذارد. به هر حال حدود يك سال است كه از تاسيس شركتي كه من با هدف توليد آثار موسيقي برپا كردم، گذشته است و من در اين يك سال به توليد يك سري آلبوم اقدام كردم كه امسال منتشر خواهند شد. يكي از اهداف ما هم اين بود كه به حوزه هاي فيلم، سريال و مستند هم ورود كنيم و با اين پيشنهاد اولين استارت كار را زديم و به نمايندگي از موسسه خود، آهنگسازان مختلفي را در نظر گرفتيم و با بررسي آثارشان و اهميت اين مجموعه مستند درنهايت به يك آهنگساز جوان و خوش فكر رسيديم كه فكر مي كنم در سال هاي آينده جزو اولين نام هاي موسيقي فيلم و سريال باشد. او با سن كم كارهايي در سطح جهاني انجام مي دهد. آن زمان هم به تازگي از فستيوال برلين در آلمان بازگشته بود و ما بلافاصله پس از بازگشت وي كار را شروع كرديم.

*فكر مي كنم براي توليد چنين كاري بايد با نهادهاي مختلفي هماهنگي مي شد.

طاهري: شوراي تامين هر استان براي فيلمبرداري هاي هوايي ما به طور خاص جلسه مي گذاشت تا هلي كم ها بتوانند از روي مناطق مورد نظر عبور كنند. هماهنگي هاي امنيتي براي فيلمبرداري هوايي چندان ساده نيست كه درنهايت با تصاويري كه روي خروجي كار رفت خود مستند حرفش را مي زند. من زماني اين تصاوير را براي محمد جعفر صافي مديركل رسانه هاي خارجي معاونت امور مطبوعاتي و اطلاع رساني وزارت ارشاد نمايش دادم او اصلا باور نمي كرد كه اين مستند در ايران فيلمبرداري شده است. نگاه او همان نگاه قديم به تلويزيون بود و با ديدن اين فيلم هاي امروزي به وجد آمده بود و حتي به ما پيشنهاد داد كه حدود 200 راديو و تلويزيون خارجي را ليست كرده و مجموعه را براي آنها ارسال كنيم.

*در شرايط مالي حاكم بر تلويزيون كه بودجه مناسب براي توليد مخصوصا مستند وجود ندارد شما با مشكل مواجه نشديد؟

طاهري: ما ترجيح داديم با اينكه تلويزيون در چند سال اخير وضعيت مالي سختي را گذرانده است، كار را شروع كنيم. ما سعي كرديم چشم هايمان را روي مشكلات ببنديم و كار را به نتيجه برسانيم. به همين دليل تلاش كرديم كه خبري از توليد مستند هم كار نكنيم و اين اتفاق بعد از توليد رخ دهد تا خود كار سخن بگويد. به نظرم ما براي معرفي ايران به چنين مستندهايي نياز داريم، كارهايي شبيه به اين مجموعه سرآغاز دسته بندي هاي جديدي است كه مي تواند توقع مخاطب را برآورده سازد.